Facebook

Poinformuj nas

Coś się wydarzyło? Czujesz się wzburzony? Poinformuj nas o tym.

    Pokaż swoją firmę i zyskaj klientów na Piskim!

    (zrobisz to w mniej niż 30 sekund)

    Odkryto Mapę Mazur z XVI w.

    Odkryto Mapę Mazur z XVI w

    Historyk z Olsztyna odnalazł w archiwach w Berlinie nieznaną wcześniej mapę Mazur, można ją wstępnie datować na początek XVI w. Historyk dr Robert Klimek poinformował o swoich ustaleniach na łamach pisma regionalno-historycznego “Masovia”.

    Historyk dr Robert Klimek mapę Mazur odnalazł w zasobach Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w Berlinie. Mapa datowana jest na XVI wiek i przedstawia drogę wodną z Rynu przez Wielkie Jeziora Mazurskie i rzekę Pisę do granicy zakonu krzyżackiego (Księstwa Prus).

    Ta mapa nie była do tej pory znana w świecie naukowym. Wygląda na to, że jest to najstarsza mapa szczegółowa z obszaru dzisiejszych Mazur. Od kilku lat zajmuję się naukowo i kolekcjonersko starymi mapami Prus. Prześledziłem wszystkie archiwalia w Berlinie, w Polsce i nie znalazłem starszej – powiedział PAP dr Klimek.

    Okres jej powstania dr Klimek ocenia na I połowę XVI w., ustalił, że okres jej datowania to na pewno po 1521 r. Swoje wnioski argumentuje nazwami miejscowości, które się na niej pojawiają.

    Najmłodszą wsią wśród zaznaczonych na mapie są Szczechy założone w 1519 r. Brakuje na niej miejscowości powstałych nieco później, takich jak Łupki (1555 r.) i Imionek (1557 r.) Te informacje pozwalają aby wstępnie wnioskować, że mapa powstał po 1519 roku. Możliwe jest, że wykonano ją jeszcze za czasów zakonu krzyżackiego. Jak napisał w “Masovii” dr Klimek, bardziej prawdopodobne jest, że mapa powstała już po jego sekularyzacji zakonu, czyli po 1525 r.

    Na mapie patrząc od lewej strony, pierwszą zaznaczoną miejscowością jest Ryn – Reynn, gdzie znajdował się zamek krzyżacki zbudowany w latach 1377–1395. Zaznaczone są również Mikołajki, a w nich most między jeziorami Tałty i Mikołajskie. Jak wspomina dr Klimek, most ten wymieniono w źródłach po raz pierwszy w 1516 r., kiedy odnowiono przywileje dla dwóch sąsiadujących z nim karczm. Ten sam most został również zaznaczony na mapie Kaspra Hennenbergera pochodzącej z 1576 r.

    Jezioro Śniardwy na odnalezionej mapie zupełnie odbiega od swego rzeczywistego kształtu. Jak opisał historyk, jezioro to jest ono nieproporcjonalnie wydłużone i wąskie. Autor mapy naniósł nad Śniardwami tylko jedną wieś, czyli Nowe Guty (Gutten), które założono w 1450 r.

    Mapa Mazur z XVI w.

    Dlaczego nakreślono mapę Mazur ?

    Głównym zadaniem omawianej mapy było przedstawienie drogi wodnej z Rynu przez Pisz i dalej rzeką Pisą – do granicy z Mazowszem. Widać, że miała ona znaczenie komunikacyjne, ponieważ zaznaczone zostały na niej mosty (..), a także odległości w milach – opisał dr Klimek.

    Opisywana droga wodna wspominana jest w XIV-wiecznej kronice krzyżackiej Wiganda z Marburga. Opisywana mapa nie posiada skali czy róży wiatrów i należy do kategorii prymitywnych szkiców kartograficznych, na których występują tylko schematyczne zarysy jezior, rzek oraz napisy objaśniające – napisał dr Klimek.

    Mapa ma kształt litery L; w katalogu opracowanym przez Winfrieda Blissa jest ona zatytułowana jako Spirding-See (jezioro Śniardwy) i datowana na XVI wiek.

    Historykowi na razie nie udało się ustalić autora ani zleceniodawcy mapy. Jak zauważa, aby dokładniej ocenić jej chronologię, należałoby dokonać badania metodą radiowęglową papieru, na którym została stworzona. Jak wspomina dr Klimek, ten dotychczas nieznany zabytek „powinien wnieść nowe spojrzenie badawcze na wykorzystanie gospodarcze jezior mazurskich, rzeki Pisy oraz prekursorskie realizowanie pierwszych prymitywnych map na ziemiach pruskich”.

    Mapa Mazur z XVI w.

    Źródło: na podstawie informacji PAP

    Tagi:

    Autor wpisu:

    Komentarze

    Zobacz też:

    Uroczysta prezentacja tablic historycznych w Niedźwiedzim Rogu

    Wspólnym wysiłkiem społeczności lokalnej, zostały zorganizowane trzy tablice historyczne o miejscowościach Niedźwiedzi Róg oraz Głodowo. W uroczystości uczestniczyli mieszkańcy, turyści oraz przedstawiciele władz gminy. Zapraszamy również to przeczytania legendy o miejscowości Niedźwiedzi Róg pod tytułem Niedźwiedzi Róg, czyli legenda zakrapiana miodem pitnym. Autor zdjęć: Piotr

    Konsultacje społeczne wspólnej strategii obszaru Wielkich Jezior Mazurskich

    Zakończono prace nad aktualizacją wspólnej strategii rozwoju dla całej Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Projekt dokumentu jest efektem współpracy samorządów lokalnych zdeterminowanych do współpracy i promocji obszaru Wielkich Jezior Mazurskich. Sama strategia ma pomóc w sprawnej realizacji założeń rozwoju tego regionu, w szczególności korzystając ze środków Unii Europejskiej.

    Przetarg stanowisk handlowych na Święto Zmarłych

    Przetarg stanowisk handlowych na Święto Zmarłych

    Burmistrz Pisza ogłasza publiczne przetargi ustne nieograniczone na wydzierżawienie nieruchomości stanowiących własność Gminy Pisz. Przetarg dotyczy stanowisk na parkingu przy ul. Warszawskiej, obok cmentarza na okres od 30 października do 2 listopada 2021 r.